
Twee jaar structureel muziekonderwijs in Helmond
Inmiddels hebben de deelnemende Helmondse basisscholen twee jaar structureel muziekonderwijs door een vakdocent achter de rug. We zijn begonnen aan het derde jaar van een vijfjarig traject. Een mooi moment om eens te kijken: wat zien en horen we inmiddels terug op de scholen?
Enthousiasme in de klas
Het enthousiasme is groot. Scholen waarderen de expertise van de vakdocenten en zien de muziekles als een fijne en waardevolle aanvulling op het onderwijs. Voor kinderen is het bovendien een moment waar ze naar uitkijken. Ze zingen, maken muziek, ontdekken nieuwe instrumenten en krijgen de ruimte om talenten te ontdekken die in andere lessen misschien minder snel zichtbaar worden.
Volgens Remco Jaspers, leerkracht op OBS Brandevoort, zit de meerwaarde van de vakdocent onder meer in de variatie van de lessen. “Het brede aanbod, de materialen die ze meeneemt – bijvoorbeeld ukeleles – en de verschillende activiteiten zorgen ervoor dat kinderen in aanraking komen met instrumenten die ze normaal niet zo snel zouden leren kennen.
Muziek blijft op het rooster
Juist het structurele karakter blijkt belangrijk. Doordat de vakdocent iedere twee weken voor de groep staat, is er de zekerheid dat muziek daadwerkelijk op het programma blijft staan. Remco merkt dat zo’n les er bij een drukke week anders soms gemakkelijk bij inschiet.
Tegelijkertijd ziet hij dat steeds meer leerkrachten in de tussenliggende week zelf verdergaan met muziek. De drempel wordt lager en kinderen vragen er zelf om om onderdelen uit eerdere lessen te herhalen.
Ook leerkrachten gaan zelf verder
Ook Marieke Dankers, vakdocent muziek op OKC Rijpelberg, ziet na twee jaar duidelijke veranderingen. Ze merkt veel enthousiasme zodra ze binnenkomt, maar ook een andere luisterhouding bij kinderen en vooruitgang in hun motorische ontwikkeling.
Bovendien wordt muziek steeds meer onderdeel van het gewone schoolritme. Zo wordt de module digitaal componeren van 123Zing inmiddels gebruikt als weektaak of om thuis mee te werken.
Volgens Marieke werkt het effect ook door naar de leerkrachten. “Ik laat zien dat muziekles geven eigenlijk best makkelijk kan zijn. Ik werk vanuit de methode die al op school aanwezig is en bouw daar mijn lessen op voort. In de tussenliggende week gaan leerkrachten er zelf verder mee.”
De muziek klinkt ook buiten de les door
En dat is misschien wel een van de belangrijkste opbrengsten van deze eerste twee jaar: muziek blijft niet beperkt tot het moment waarop de vakdocent aanwezig is.
Kinderen zingen thuis verder, vertellen enthousiast over een nieuw instrument en laten hun talenten later weer zien tijdens presentaties op school. Ouders horen de liedjes terug aan de keukentafel en soms ontstaat er zelfs thuis nieuwe nieuwsgierigheid naar muziek en instrumenten.
Ook scholen zelf nemen steeds vaker de regie. Verschillende scholen zetten inmiddels op eigen initiatief vakdocenten in voor andere groepen dan binnen het oorspronkelijke programma. Die ontwikkeling zien we zowel in het reguliere als in het speciaal onderwijs.
Van kennismaking naar een doorgaande leerlijn
Natuurlijk zijn er ook wensen voor de toekomst. Veel scholen zouden de vakdocent het liefst wekelijks en in alle groepen inzetten.
Remco Jaspers benoemt daarbij heel concreet het verschil in frequentie: “Als er wekelijks les zou zijn, zou er meer sprake zijn van een doorgaande leerlijn. Nu, met één keer in de twee weken, blijft het meer bij een kennismaking.”
Daar ligt voor de komende jaren dus ook een duidelijke kans: voortbouwen op het enthousiasme dat er al is en muziek steeds steviger verankeren in het onderwijs.
Muziek krijgt een vaste plek
Na twee jaar is in ieder geval duidelijk dat muziek een steeds steviger plek krijgt binnen de Helmondse basisscholen. Niet alleen doordat er vakdocenten voor de klas staan, maar juist doordat leerlingen én leerkrachten er zelf mee verdergaan.
Of, zoals leerlingen het zelf zeggen:
“Wij kijken elke keer uit als onze muziekdocent weer komt.”

